У гэтым альбоме — танцавальная музыка ад Позняга Сярэднявечча да Ранняга Барока, занатаваная ў Вялікім Княстве Літоўскім (зборнік “Полацкі сшытак”) і краінах Заходняй Еўропы. Пры выкананні гэтых твораў выкарыстаны інструменты, адпаведныя свайму часу.

На вокладцы выкарыстаны часткі
беларускага касцельнага твору “Пляскі смерці” XVII ст.,
які захоўваецца ў Музеі Кляштара брэгітак у Гародні.
Здымак зроблены фотамастаком З. Герасімовічам.

“Полацкі сшытак” — зборнік барочнай музыкі (навуковыя назвы “Астрамечаўскі рукапіс” ці “Рукапіс 127/56 Ягелонскай бібліятэкі”, сучасная архіўная сігнатура 10002). Пасля вайны з нямецкіх запаснікаў у Польшчу трапіў беларускі ўніяцкі служэбнік, які ў 1956 г. паступіў у Бібліятэку Ягелонскага ўніверсітэта (Кракаў). У вокладку гэтага служэбніка быў уклеены нотны рукапіс, які ў 1962 г. знайшоў беларускі прафесар Адам Мальдзіс. Даследваў рукапіс польскі музыказнаўца Ежы Голас. З таго часу Е. Голас фігуруе ў энцыклапедыях як афіцыйны адкрывальнік рукапіса. Рукапіс быў складзены ў вёсцы Астрамечава на Брэстчыне, але належыў полацкаму Біскупу, таму атрымаў назву “Полацкі сшытак”. У наш час творы з “Полацкага сшытка” трывала ўвайшлі ў партытуры польскіх і нават нямецкіх музыкаў.

Валянцін Бакфарк (1506—1576) — лютніст і кампазітар венгерскага паходжання. Жывучы ў Вільні, стаў адным з самых славутых віртуозаў-лютністаў эпохі Рэнесанса, стваральнікам прынцыпова новай тэхнікі ігры на інструменце, заснаванай на выкарыстанні дасягненняў вакальнай поліфаніі. Валянцін Бакфарк — аўтар танца Galiarda (кампазіцыя VII).

Адрыян ле Рой (Adrian le Roy, 1520—1598) — французскі лютніст, кампазітар і выдавец. Выдаў некалькі зборнікаў, у тым ліку 3 уласныя, а таксама зборнікі табулатур для гітары і цыстры, дзе былі змешчаны паваны, гальярды, алеманды, бранлі, "tourdious", а таксама шансоны і фантазіі.
Адрыян ле Рой — аўтар танца Pasamezzo (кампазіцыя V).

Танцы Bransle les Lavandieres, La brosse, Trotto (кампазіцыі ІІ, ІV, ІХ) — заходнееўрапейскага паходжання. Танец Drumul Draculi (кампазіцыя ХІІІ) — паходзіць з Венгрыі.

^{Спевы рыцараў і шляхты Вялікай Літвы}

"Кароль памёр і не пакінуў нашчадкаў. Яго набліжаныя пусцілі каралеўскага каня з прымацаванай да яго каралеўскай зброяй, каб ён абраў будучага караля. Два месяцы конь ішоў па краіне, пакуль не падышоў і не пакланіўся ў адной вёсцы старому. Гэты стары зрабіўся каралём Вітаўтам, і доўгі час краіна пры ім квітнела. Калі ён адчуў надыход смерці - загадаў музыкам граць на пахаванні. І калі пасля ягонай смерці краіне будзе пагражаць небяспека - загадаў зноў так зайграць і ён прыйдзе на дапамогу. Каб праверыць словы Вітаўта, пасля яго смерці людзі зайгралі, але не так, і Вітаўт, з'явіўшыся з таго свету раззлаваўся і пракляў людзей. З таго часу ў краіне пачаліся бунты..."

Паданне з віцебска-смаленскага памежжа
Шпілеўскі П. "Падарожжа па Палессю і Беларускім краі". 1852

Зайграйма на старых інструментах забытыя мелодыі, заспявайма старой мовай забытыя песні - каб абудзіліся старыя Героі ды дапамаглі ачысціць Айчыну!

Усе без выключэння прэзентаваныя песні грунтуюцца на гістарычных крыніцах - пісьмовых творах 14-17 стст. і нотных матэрыялах 16-19 стст. Падрабязная інфармацыя - у дадатку "Тэксты песняў і каментары". Усе аранжыроўкі, музычныя адаптацыі гістарычных тэкстаў, трактаванне старадаўняй і народнай музыкі выкананы гуртом "Стары Ольса".

Сярэднявечня дыскатэка - від канцэрта сярэднявечнай музыкі, які аднаўляе ўсе прыкметы адпачынку нашых продкаў: старая музыка на старых інструментах, танцы і шмат беларускага піва. Сярэднявечныя дыскатэкі ладзяцца ў Менску 2-3 разы на год.

^{(бел.: "Сокровища литвинов - Средневековье")}

Літвіны - даўняя назва беларусаў. Літва - даўняя назва Беларусі. Вялікае Княства Літоўскае - дзяржава літвінаў. Вільня - сталіца даўняй Літвы. Скарбы літвінаў - духоўныя каштоўнасці як мясцовага, так і заходнееўрапейскага паходжання.

Сярэднявечча - 1000-гадовы перыяд нашай гісторыі з прыходу славян (VI ст.) і да росквіту Рэнесансу (XVI ст.). Падзяляецца на Ранняе Сярэднявечча VI-XIII стст. (Полацкае, Тураўскае і інш. княствы) і Сталае Сярэднявечча XIII - пач. XVI ст. (Вялікае Княства Літоўскае).

"Песня а князю Вітаўце" (9) - вайсковая песня XV-XVI стст. Словы запісаны В.Ластоўскім (1923), музыка - Студэнцкім этнаграфічным таварыствам у экспедыцыі па Дрысенскім раёне (2002). "Гэй, літвіны! - Бог нам раіць!" - вайсковы покліч войска князёў Радзівілаў.

"Багародзіца" (10) - гімн XIV-XVII стст., музыка напісана ў XIII ст., першыя слупкі словаў - у XII-XIV стст. (старабеларуская літургічная мова). Першыя апісанні песні адносяцца да Грунвальда - на пачатку бітвы ўсё войска Літоўскае і Польскае заспявала "Багародзіцу", а потым, патрасаючы дзідамі, рушыла ў бітву (Хроніка Яна Длугаша). З XV ст. "Багародзіцу" называлі "Песняй Айчыны", ужо тады яе лічылі вельмі старой. З XVI ст. "Багародзіца" - адмысловы гімн ВКЛ, які спявала войска ВКЛ перад кожнай бітвай, які выконвалі на ўсіх дзяржаўных і вайсковых урачыстасцях, у касцёлах, цэрквах і ля трунаў беларускіх святых. Увазе слухачоў - рэканструкцыя найстарэйшага варыянта "Багародзіцы" (астатнія слупкі, як і астатнія радкі мелодыі, напісаны ў Польшчы значна пазней).

Наяўнасць вершаванага тэксту выразна адносіць "Багародзіцу" да гімнаў, а не да малітваў. "Багародзіца" заснавана на мелодыі песеннага складу, блізкага да народнага. Найпаўнейшы тэкст і мелодыя запісаны ў 1407 г.

^{(бел.: "Сокровища литвинов - Ренессанс")}

Літвіны - даўняя назва беларусаў. Літва - даўняя назва Беларусі. Вялікае Княства Літоўскае - дзяржава літвінаў. Вільня - сталіца даўняй Літвы. Скарбы літвінаў - духоўныя каштоўнасці як мясцовага, так і заходнееўрапейскага паходжання.

Рэнесанс - "Залаты век" старабеларускага (літоўскага) мастацтва, пачынаецца ў XVI ст. з шырокага ўзаемапранікнення старабеларускай і заходнееўрапейскай культур і заканчваецца "Патопам" - катастрафічнай вайной сярэдзіны XVII ст.

"Полацкі сшытак" (1, 4, 9, 10) - зборнік прыдворнай камернай музыкі канца XVI - пачатку XVII ст., складзены на Беларусі з папулярных у той час песняў і танцаў як беларускага, так і адаптаванага да мясцовых традыцый заходнееўрапейскага паходжання.

"Бітва пад Воршай" (3) - вайсковая песня XVI ст., напісана ў гонар бітвы пад Воршай (1514). Па іншай версіі песня напісана па замове караля ў 1614 г. на 100-годдзе бітвы пад Воршай. Словы запісаны В.Ластоўскім (1916), музыка народная са збораў Міхала Федароўскага (XIX ст.).

"У каралеўскім войску" (6) - інструментальнае выкананне беларускай вайсковай песні XVI ст., напісанай у гонар вызваленчага паходу на Полацк караля Стэфана Баторыя. Іншая назва: "Стэфан-ваявода".

"Віленскі сшытак" (11) - зборнік прыдворнай камернай музыкі, напісаны невядомым кампазітарам, складзены ў 1600 г. у Вільні. Верагодны аўтар - беларускі кампазітар канца XVI ст. Дыямед Ката (5), які жыў і пісаў у Вільні.

"Дубравачка" (13) - інструментальнае выкананне беларускай балады XVI- XVII стст. аб гераічнай смерці жаўнера.

"Рыцар збройны" (16) - рыцарская песня XVII ст. са збораў Міхала Федароўскага (XIX ст.), пакладзеная на тыповую народную мелодыю.

^{(бел.: "Путь")}

ШЛЯХ - канцэртны альбом гурта СТАРЫ ОЛЬСА, запісаны падчас выступаў 2002 - 2003 гадоў.

^{(лат.: "Слово")}

Старыя мелодыі на даўно забытых інструментах, старыя словы даўно змоўклых моў пераносяць Вас у гарады і замкі сярэднявечнай Беларусі, дзе чутны гоман ратушнай плошчы, тлум прыдворнага балю, задуменныя балады і ўзнёслыя паэмы.

У дыску запісаны ўрыўкі са старажытных шэдэўраў беларускай пісьмовасці: "Слова пра паход Ігаравы" (на стараславянскай мове пад гуслі), "Песня пра зубра" (на лацінскай пад лютню), "Статут Вялікага княства Літоўскага" (на старабеларускай пад дуды), а таксама "Пан Тадэвуш" (на польскай пад колавую ліру). Вашай увазе таксама беларуская музыка ХVІ ст.: творы Войцэха Длугарая і "Ягелонскі рукапіс". Частка альбома складаецца з канцэртных аранжыровак сярэднявечных танцаў пры рэдкім спалучэнні старых інструментаў - лютня і дуда, варган і мандаліна, дуда і гуслі, гуслі і лютня і шмат іншага.

Рэдкія інструменты, сярэднявечныя танцы, містычныя імправізацыі, інструментальная архаіка, клубныя запісы, disco-версія.

У гэтай музыцы - шчырая павага да гісторыі і бязмежная адданасць старажытным інструментам, дзе на вышэйшым п'едэстале - самы містычны беларускі інструмент - дуда (валынка).

Містыка язычніцкіх рытуалаў, галасы замкаў, жывая моц сярэднявечных мелодый. Энергія, злосць і высакародства ваяўнічых продкаў. Выключна акустычная музыка, выкананая на копіях старажытных беларускіх інcтрументаў (акрамя гітары і флейты) адлюстроўвае мастацкія густы ваярскага саслоўя сярэднявечнай Беларусі. Тэксты песняў -- жывыя словы сярэднявечнага фальклору ў мінімальнай апрацоўцы. У кампазіцыях 1-10 - падарожжа ў ранняе Сярэднявечча, дзе граюць дуды (валынкі), гуслі, жалейка, труба, свірэль, варган, барабан, бубен. Такі старажытны інструмент як гудок тут заменены на аналагічную па гучанні колавую ліру. Кампазіцыі 11-17 прысвечаны сталаму Сярэднявеччу, інструментарый якога папаўняецца ўжо гітарай і флейтай.

Аўдыёспектакль паводле Караткевіча, класіка беларускай гістарычнай прозы. На дыску мастацкае начытванне тэкста пад старадаўнюю музыку. У музычнай падкладцы выкарыстаны творы гурта “Стары Ольсы” з усіх альбомаў. Дзеянне аповесці адбываецца ў 16-м ст. і моцна насычана містыкай. Галоўны герой не згодны жыць па правілах і “як належыць”, ён бунтуе супраць наканаванасці і на гэтым свеце, і ў царстве Смерці.